Pojęcie gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy reguluje art. 4 u.d.m., stanowiący, że przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, samodzielnie zajmującą lokal mieszkalny albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Do członków gospodarstwa domowego nie wlicza się osób przebywających w instytucjach, o których mowa w art. 2 ust. 3.
W przepisie tym, jest mowa o dwóch odrębnych stanach faktycznych, tj. o:
- O prowadzeniu gospodarstwa domowego przez ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, która samodzielnie zajmuje lokal mieszkalny, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego
albo
- O prowadzeniu gospodarstwa domowego przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 14.02.2020 r., III SA/Kr 844/19: „Kryteriami uznania osoby za członka gospodarstwa domowego osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy jest stałość zamieszkiwania i gospodarowania przez tę osobę razem z osobą ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy i wywodzenie prawa do zamieszkiwania w lokalu z prawa osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy.”
W celu ustalenia liczby osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.d.m. „Dodatek mieszkaniowy jest przyznawany na podstawie wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów. Nie wyklucza to jednak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, celem uzyskania informacji o sytuacji dochodowej, zawodowej, zdrowotnej i rodzinnej wnioskodawcy, jeżeli organ prowadzący postępowanie uzna takie działanie za zasadne”.
Na podstawie art. 7 ust. 3 u.d.m., organ, o którym mowa w ust. 1, odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że:
1) występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe lub
2) faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa w ust. 1.
Stosownie do treści art. 7 ust. 3a u.d.m., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 3, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Z kolei z przepisu art. 7 ust. 13 u.d.m., wynika, że w celu weryfikacji informacji i danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i w deklaracji, o której mowa w ust. 1, oraz w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2, organ może wezwać wnioskodawcę do przekazania dodatkowych dokumentów potwierdzających te informacje i dane, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni. Organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego w przypadku niedostarczenia wskazanych dokumentów w wyznaczonym terminie.
Ponadto organ może w oparciu o art. 7b u.d.m., wykorzystać posiadane informacje dotyczące osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, pozyskane w toku innych postępowań prowadzonych przez gminę lub jej jednostki organizacyjne, np. dane z rodzinnego wywiadu środowiskowego w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Wskazany przepis stanowi, że w celu zweryfikowania informacji i danych zawartych w deklaracji, o której mowa w art. 7 ust. 1, gmina może przetwarzać dane osobowe i informacje dotyczące osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy, pozyskane w toku innych postępowań prowadzonych przez gminę lub jej jednostki organizacyjne.